Fróðleikur

Kynningarmyndband- Borgarbókasafn Reykjavíkur

Borgarbókasafn hefur látið útbúa kynningarmyndband um starfsemi bókasafnsins á fimm tungumálum. Sjá má kynningarmyndböndin hér.

 

 

Arabísk síða með vísum og rímum

Á þessari slóð Ahazhee er að finna mjög skemmtileg myndbönd, vísur, rím og sögur sem eru hefðbundnar arabískar vísur sem hafa borist frá móður til barns í gegnum aldirnar.

 

Heimasíða Listasafns Reykjavíkur nú á 6 tungumálum.

Á heimasíðu Listasafns Reykjavíkur er nú hægt að nálgast upplýsingar um starfsemi safnsins á ensku, frönsku, þýsku, spænsku, sænsku og íslensku. Slóðin á listasafnið er www.listasafnreykjavikur.is

 

Réttur þinn - Mikilvægar upplýsingar fyrir erlendar konur á Íslandi

Jafnréttisstofa hefur gefið út bækling um mikilvægar upplýsingar fyrir erlendar konur á Íslandi. Bæklingurinn ber nafnið Réttur þinn og er gefinn út á íslensku, ensku, pólsku, spænsku, thailensku, rússnesku og arabísku. Hér er hægt að prenta út bæklinginn og fá nánari upplýsingar um hann.

 

Tungumálatorgið www.tungumalatorg.is

Tungumálatorgið er vettvangur á neti, tengdur námi og kennslu tungumála og fjölmenningarlegu skólastarfi. Það er vettvangur allra skóla- og fræðslustofnana og hefur því þýðingu fyrir fjölmenna hópa tungumálakennara, skólastjórnenda,foreldra og nemenda.

Vefir og netsamfélög eru öllum að kostnaðarlausu og efni sem birt er á Tungumálatorginu hafa höfundarétthafar gefið leyfi til að sé notað samkvæmt ákvæðum Creative

 

Fordómapróf

Í þessu skjali er að finna efni sem Mannréttindaskrifstofa Reykjavíkur lét útbúa. Efnið má nota með starfsfólki leikskóla þegar unnið er með viðhorf og samskipti.

 

Orðskýringar á 7 tungumálum

Á vef Fjölmenningarseturs www.mcc.is er að finna orðskýringar á sjö tungumálum yfir fjöldamörg orð sem tengjast íslensku samfélagi, m.a. ýmislegt um leikskóla og börn. Hér er hægt að komast beint inn á orðskýringarnar.

Vinir í Nýju landi

Í lok desember kom út bókin Vinir í nýju landi sem fjallar um unga innflytjendur á Íslandi. Í bókinni lýsa þrjár stelpur og tveir strákar reynslu sinni af að flytja frá heimalandi sínu til Íslands. Þau gefa raunsanna mynd af upplifun sinni og líðan og lýsa þeim áskorunum sem mættu þeim við að setjast að í nýju landi. Bókina er hægt að panta á vef Námsgagnastofnunar hér.

Pólsk íslensk barnabók - ÞANKAGANGA MY"LOBIEG"

Agnieszku Nowak og Vala Þórsdóttir hafa unnið saman og gefið út barnabókina Þankaganga My "Lobieg". Bókina sömdu þær og myndskreyttu eftir að hafa tekið viðtöl við nokkur pólsk-íslensk börn og foreldra þeirra ásamt því að kynna sér tvítyngi og upplýsingar um innflytjendur á íslandi. Bókin fjallar um pólsk-íslenska stelpu, Súsönnu (Szczebrzeszynska), sem býr í Reykjavík en kallar sig Birgittu Bragadóttur því krakkarnir eiga svo erfitt með að bera fram nafnið hennar. Höfundar ákváðu að gefa bókina út á pólsku og íslensku til að undirstrika mikilvægi beggja tungumála. Hægt er að panta bókina hjá höfundum en þá kostar hún kr. 2.500 auk sendingakostnaðar. Einnig fæst hún í helstu bókabúðum á kr. 2.990. Nánari upplýsingar í lavateatro@hotmail.com  og aga@akarasu.com

 

Fjölskylda og leikskóli - handbók um samstarf

Leikskólasvið hefur gefið út handbók um samstarf við fjölskyldur leikskólabarna. handbókinni er ætlað að vera leiðarvísir fyrir leiskkólakenanra og annað leikskólastarfsfólk um samstarf við foreldra. Hún getur verið stuðningur við gerð áætlunar þar sem horft er á fjölskyldu og leikskóla sem samstarfsaðila og þau tækifæri sem felast í fjölbreytyilegum foreldrahópi. Einnig er henni ætlað að hvetja leikskólakennara til að hafa frumkvæði að og leita fjölbreyttra leiða í samstarfið við alla foreldra. Handbókina má prenta út hér.

 

Orðagull

Nýtt málörvunarefni sem styrkir vinnsluminni, heyrnræna úrvinnslu, orðaforða og endursögn. Sjá auglýsingu hér.

 

Athyglisverður myndbútur úr danska sjónvarpinu ”Lys eller mørk – hvem vil vi lege med?”

Í myndbrotinu ”Lys eller mørk – hvem vil vi lege med?” er sýnt úr danskri kvikmynd sem fjallar um það hvernig við flokkum manneskjur eftir þjóðerni og húðlit og hvaða árhif slíkt hefur á undirmeðvitund barna.  Að myndbrotinu loknu spjallar kvikmyndaleiksktjórinn og sálfræðingur um þýðingu myndarinnar. Hér er hægt að skoða myndina, farið inn á síðuna neðst til hægri og veljið "”Lys eller mørk – hvem vil vi lege med?”

bók um fjölmenning

Ný útgáfa - Fjölmenning og skólastarf

Fjölmenning og skólastarf fjallar um ýmsa þætti skólastarfs þar sem fjölmenning er snertiflötur eða meginviðfangsefni. Samfélagsbreytingar í átt til aukins menningar- og trúarlegs fjölbreytileika kalla á breytingar á skólastarfi. Með bókinni er brugðist við þörf fyrir fræðilegt íslenskt efni um fjölmenningu og skólastarf. Hún er einkum ætluð kennaranemum, öðrum háskólanemum, fræðimönnum, svo og starfandi kennurum á öllum skólastigum ásamt stefnumótandi aðilum.

Efni bókarinnar er skipt í fjóra meginhluta, Skólaþróun, Kennarinn og kennarastarfið, Nemendur og Fjölskyldur. Í bókinni eru þrettán greinar sem fjalla um stjórnun, breytinga- og þróunarstarf, aðalnámskrár, kennslufræði annars máls, skólamenningu og fjölbreytta starfsmannahópa, kennslu í fjölbreyttum nemendahópi, námsefni og samskipti heimila og skóla. Milli fræðilegu kaflanna eru innskot í bundnu og lausu máli ásamt með tilvitnunum í lög og stefnur sem tengjast viðfangsefni bókarinnar.

Ritstjórar eru Hanna Ragnarsdóttir dósent HÍ og Elsa Sigríður Jónsdóttir f.v. lektor HÍ.

 

Samvinnunám

Á vefnum Collaborative project learning er að finna fjölmargar hugmyndir sem kennarar geta nýtt til þess að skipuleggja nám barna þannig að þau læri tungumál í samvinnu við önnur börn. Verkefnin á síðunni henta bæði fyrir leikskóla- og grunnskólabörn. Á síðunni kemur fram að barn sem er að hefja nám í nýju málumhverfi læri meira af nýja málinu daglega ef kennarinn skipuleggur 5-10 mínútna samvinnuverkefni á klukkustundarfresti heldur en ef nemandanum er kennt í klukkustund á dag einum sér utan barnahópsins og án samvinnu og samræðu við önnur börn.

Hér má finna fjölbreyttar leiðir til þess að auðvelda samskipti á milli leikskóla og foreldra sem ekki tala íslensku eða annað það tungumál sem nýtist í þeim samskiptum. 

 

Tungumál í útrýmingarhættu

Á fréttavef New York Times birtist nýlega mjög áhugaverð frétt um tungumál í útrýmingarhættu. Þar segir að í borginni séu töluð flestöll tungumál heims og þar af fjölmörg sem munu deyja út ef ekkert verður að gert. Málvísindamenn í borginni hafa nú sett af stað vinnu til þess að efla varðveislu þessara tungumála. Sjá nánar á vef New York Times.

 

Fjölmenningarlegt starf á Borgarbókasafni Reykjavíkur

Út er komin skýrsla um fjölmenningarlegt starf Borgarbókasafns Reykjavíkur en safnið leggur metnað sinn í að vinna markvisst að fjölmenningarlegum verkefnum. Kristín R. Vilhjálmsdóttir er verkefnastjóri v. fjölmenningar og í skýrslunni má sjá dæmi um mörg verkefni sem leikskólar og grunnskólar geta nýtt sér. Skýrslan er aðgengileg hér.

 

Eitthvað fyrir þig?

Á heimasíðu ÍTR er hægt að skoða rafrænar upplýsingar á 5 tungumálum um tómstundatilboð fyrir Reykvísk börn

 

Rafþing á vegum Fjölmenningarseturs Ísafirði

Hér er hægt að hlusta á fyrirlestra sem fluttir voru á rafþingi þar sem voru til umfjöllunar þau hugtök sem notuð eru um  einstaklinga sem ekki eru íslendingar í húð og hár.

 

FJÖLVAKI

Fjölvaki er vefur þar sem efni tengt fjölmenningu er vaktað og birt á einum stað. Markmiðið með vefnum er m.a. að birta íslenskt vefefni sem víða er til á erlendum málum, vísa á fjölbreytt námsefni sem hentar til kennslu íslensku sem annars máls, vísa á gagnlega orðalista, lausnir og verkefæri á neti sem gagnast við íslenskukennslu, upplýsingamiðlun og samskipti á ólíkum tungumálum.

Hugmyndavefurinn Börn og tónlist er mjög skemmtilegur tónlistarvefur fyrir leikskóla með ótal skemtilegum hugmyndum að tónlistarstarfi með börnum. Undir liðnum Fjölþjóðlegt er hægt að finna mikið af efni sem hægt er að nýta í fjölbreyttum barnahópum og þar sem unnið er með ólíka menningu.

 

Danska síðan Multidansk inniheldur málörvunarforrit sem hægt er að nýta fyrir börn með dönsku að móðurmáli.

 

Á heimasíðu Þjónustumiðstöðvarinnar í Breiðholti eru komnir mjög góðir orðalistar fyrir grunnskólabörn.

 

Sögugrunnurinn 

Komin eru í sölu tvennskonar námsgögn sem henta afar vel í vinnu með börnum sem eiga annað móðurmál en íslensku. Námsgögnin heita Sögugrunnurinn en höfundar hans eru Guðrún Sigursteinsdóttir og Rannveig Oddsdóttir og spilið Orðahljóð sem samið er af Guðrúnu. Sögurgrunnurinn og Orðahljóð fást í Barnasmiðjunni en nánar má lesa um þau hér: Sögugrunnurinn  Orðahljóð

 

Þróunarverkefnið Mannauður í margbreytileika í leikskólanum Fellaborg

Þróunarverkefnið var unnið í leikskólanum á árunum 2006-2008. Hér má nálgast lokaskýrslu um verkefnið.

 

Vefritið Ling Ling

Vefritið Ling Ling var sett á stofn af tveim nemendum í Austur-Asíu fræðum við Háskóla Íslands með stuðningi Asíusetursins (ASÍS). Þar er birt efni frá fólki með sem víðastan bakgrunn sem allir hafa þó það sameiginlegt að hafa mikla þekkingu á málefnum Asíu. Ætlunin er að vefritið Ling Ling verði að gagnasafni og geymslu sem öllum stendur opin til að fræðast og kynnast ólíkum menningarheimum og þjóðum. Slóðin á vefritið Ling Ling er hér.

 

Að aðlaga málfar sitt að málfari útlendinga.

Það er mjög margt í íslensku máli sem er óskiljanlegt ef maður kann takmarkað í því. Að skilja nýtt tungumál krefst ótrúlega mikillar einbeitingar. Ef notaðar eru langar setningar með mörgum aukasetningum missa útlendingar oft þráðinn. Hér eru nokkur atriði sem gott er að hafa í huga þegar talað er við fólk sem hefur takmarkaða kunnáttu í íslensku.

 

HORFT TIL FRAMTÍÐAR. Stefnumótun og aðgerðaráætlun í málefnum innflytjenda.

Mynd: Forsíða skýrslunnar Horft til framtíðar: Stefnumótun og aðgerðaátlun í málefnum innflytjenda

Í nýútkominni stefnumótun og aðgerðaáætlun Reykjavíkurborgar í málefnum innflytjenda er margt áhugavert um leik- og grunnskóla. Þar eru meðal annars sagt frá þeim verkefnum sem nú þegar eru í gangi á báðum skólastigum og frá skrefum sem fyrirhuguð eru á þessu ári í tengslum við málefni barna af erlendum uppruna. Einnig eru settar fram tillögur að frekari skrefum á báðum skólastigum. Smellið hér til að skoða frétt og aðgerðaráætlunina sjálfa.

 

 

Orðabækur á víetnömsku

Iðnú hefur gefið út víetnamska orðabók eftir Anh Dao Tran og Valdísi Stefánsdóttur. Lesið meira um orðabókina hér.

Út er komin víetnömsk-íslensk orðabók. Orðabókin er rafræn og aðgangur að henni frír. Orðabókina er að finna hjá Mími símenntun. Smellið hér til að komast inn á orðabókina.

 

Efling - Samræður og samvinna um fjölbreyttan barnahóp.

Ný grein í Netlu eftir Elsu Sigríði Jónsdóttur og Hrönn Pálmadóttir. Smellið hér til að lesa greinina.

Í greininni er fjallað um verkefni og rannsókn sem greinarhöfundar unnu með sex leikskólakennurum úr þremur leikskólum árið 2006–2007. Sagt er frá þeim aðferðum sem beitt var í verkefninu og hvernig þær nýttust leikskólakennurunum. Markmið verkefnisins, sem nefndist Efling – samræður og samvinna um fjölbreyttan barnahóp, var að leikskólakennararnir efldust í starfi sínu með því að rannsaka eigin vinnubrögð og verða þannig hæfari til að mæta fjölbreyttum þörfum barna í leikskólum. Einnig að verkefnisstjórar fengju betri innsýn í viðfangsefni leikskólanna en í námi leikskólakennara er lögð áhersla á að efla tengsl og samræðu háskóla og vettvangs. 

 

Íslenskir jólasiðir

Á heimasíðu Ítr er að finna upplýsingar um íslenska jólasiði á ensku, pólsku, litháísku, tælensku og spænsku. Þar er sagt frá undirbúningi jólanna, jólakettinum, jólasveinunum, aðfangadagskvöldi og ýmsu fleiru. Smellið á jólasiðina hér fyrir neðan til að komast inn á réttar síður.

Jólasiðir á ensku

Jólasiðir á spænsku

Jólasiðir á pólsku 

Jólasiðir á litháísku

Jólasiðir á tælensku

 

Spennandi heimasíða

Á heimasíðu Mantra lingua er að finna fjöldann allann af barnabókum á fjölmörgum tungumálum, lýsingum á kennaraverkefnum fyrir börn frá leikskólaaldri og töfrapennanum talking pen en hann les bækur á fjölmörgum tungumálum fyrir börn um leið og þau fletta.

 

Ný síða hjá Rauða krossinum á Íslandi

Rauði krossinn hefur opnað vefsíðuna redcross.is/immigrants með upplýsingum á fimm tungumálum – ensku, pólsku, rússnesku, spænsku og tælensku.

Þar getur fólk kynnt sér starfsemi Rauða krossins, þá þjónustu sem stendur því til boða og hvernig hægt er að taka þátt í sjálfboðaverkefnum félagsins. Á síðunni eru einnig upplýsingar um mikilvægar stofnanir sem útlendingar geta leitað til, og hlekkir á upplýsingasíður á þeirra tungumáli.

Með þessari nýju síðu vill Rauði krossinn auðvelda aðgengi útlendinga á Íslandi að mikilvægum upplýsingum með því að safna þeim á einn stað. Auk þess vill Rauði krossinn virkja þennan hóp í starfi félagsins hérlendis og benda fólki af erlendum uppruna á ýmis úrræði sem standa þeim til boða.

 

Málþingið Velkomin í skólann

Hér má finna upplýsingar um málþingið Velkomin í skólann sem haldið var 12. nóvember síðastliðinn. Glærur frá flytjendum munu verða settar inn á síðuna eftir því sem þær berast. Smellið hér til að komast á síðuna.

 

Fjölbreytt námsefni fyrir börn sem eru að læra íslensku sem annað mál.

Á vef Námsgagnastofnunar má finna fjöldann allan af námsefni sem hentar vel til kennslu íslensku sem annars máls. Mikið af þessu efni er sérstaklega ætlað grunnskólum en þó er ýmislegt sem hentar fyrir kennslu annars máls í leikskóla s.s. eins og Sagnorðaspilið, Kæra dagbók, Klukkan, Ég og fólkið mitt, Myndaorðabók, Markviss málörvun og Nokkrir merkisdagar. Sjá nánar bækling um þetta efni hér.

 

Námsefni í íslensku sem annað mál frá Námsgagnastofnun.

Út er komið námsefni í íslensku sem annað mál fyrir yngsta stig grunnskóla en það kallast: kæra dagbók og kæra dagbók 2. Mikið af því efni sem er að finna í dagbókunum er hægt að nota með elstu börnum leikskólans. Með því að smella á Kæra dagbók og Kæra dagbók 2 er hægt að skoða námsefnið.

 

Upplýsingavefir á pólsku um jákvæðar uppeldisaðferðir.

Á þessum vef www.dobryrodzic.pl.er að finna leiðbeiningar til foreldra ungra barna um jákvæðar uppeldisaðferðir. Bæklinga á pólsku um jákvæðar uppeldisaðferðir fyrir foreldra barna á öllum aldri finnið þið með því að smella hér. 

 

MIRRA - Miðstöð innflytjendarannsókna Reykjavíkur Akademíunni

Hjá Mirru hefur verið tekið saman yfirlit yfir rannsóknir sem hafa verið gerðar á undanförnum árum á málefnum innflytjenda á Íslandi. Þar er m.a. að finna rannsóknir á fjölmenningarlegu leikskólastarfi. Yfirlitið má finna á heimasíðu MIRRU á slóðinni www.mirra.is

 

Vefur um kennslu annars máls.

Á vef Jim Cummins um kennslu annars máls er að finna mikið af áhugaverðum greinum og fróðleik um kennslu annars máls, tvítyngi, móðurmál, þróun læsis hjá börnum sem eru að læra annað mál og margt fleira. Smelltu hér til að komast inn á vefinn.

 

Skilaboð til foreldra

Á heimasíðu Menntasviðs er að finna góðan þýðingabanka með skilaboðum til foreldra um ýmislegt er viðkemur skólastarfinu, leyfi, foreldraviðtöl, myndatökur og margt fleira. Með því að smella á Skilaboð til foreldra getið þið komist inn á vefinn.

 

Ný handbók um móttöku innflytjenda í grunnskólum

Ný handbók um hvernig best má standa að því að taka á móti nýjum grunnskólanemum af erlendum uppruna hefur verið gefin út. Hún er árangur af vinnu starfshóps sem endurskoðaði eldri móttökuáætlun. Sjá Handbókina hér.  


"Kennarasjónvarpið" Teachers Tv er frábær vefur fyrir kennara á öllum skólastigum. Á vefnum er að finna áhugaverðar greinar, myndbönd og umræður um fjölmörg atriði sem tengjast kennslu og kennslufræði. Þar eru sérstaklega áhugaverð myndbönd um fjölmenningarlega kennslu.   


Móðurmál,
félag um móðurmálskennslu tvítyngdra barna stendur fyrir námskeiðum sérstaklega ætluð þeim börnum sem búa við tvö eða fleiri tungumál á sínu heimili. Móðurmál hefur boðið upp á námskeið í ensku, litháísku, rússnesku, spænsku, japönsku, arabísku, kínversku, pólsku og tælensku. Sjá hér nánari upplýsingar um starfsemi Móðurmáls.


Nýjar greinar í Netlu

Hin mörgu andlit Íslands er áhugaverð grein um framandleika og fjölmenningu í námsbókum. Greinin er eftir Kristínu Loftsdóttur og birtist í veftímaritinu Netlu. Þar er ennfremur að finna grein eftir Ingólf Ásgeir Jóhannesson sem kallast Fjölmenning eða sjálfbær þróun - Lykilatriði skólastarfs? Báðar greinarnar er hægt að lesa hér.


Íslenskar bækur um fjölmenningu, innflytjendur og íslensku sem annað mál

Mál málanna er fræðirit um annars-máls-fræði og kennslu erlendra tungumála sem gefið var út 15. apríl síðastliðinn, í tilefni af hátíðardagskrá á afmæli frú Vigdísar Finnbogadóttur.

Í fræðiritinu Máli málanna er fjallað um nýjar rannsóknir á tileinkun og kennslu annars máls og erlendra tungumála. Mjög lítið hefur verið ritað á íslensku um þetta efni. Hér er því reynt að bæta úr brýnni þörf með því að koma á framfæri nýrri þekkingu í því skyni að styrkja fræðasviðið og efla umræðu um þessi mál á íslensku. Mál málanna inniheldur ellefu kafla eftir erlenda og innlenda höfunda. Nokkrir kaflanna eru frumsamdir fyrir bókina en aðrir hafa birst áður í erlendum tímaritum. Í sumum tilvikum er þar um að ræða lykilgreinar á fræðasviðinu. Auður Hauksdóttir, dósent í dönsku og forstöðumaður Stofnunar Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum, og Birna Arnbjörnsdóttir, dósent í rannsóknum og kennslufræði erlendra tungumála, ritstýra ritinu sem hefur að geyma greinar um fræðigreinina. Ritið er gefið út af Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum út í samvinnu við Háskólaútgáfuna. (Tekið af heimasíðu HÍ 21. apríl 2008).
 

Í  tímariti Ritsins, tímarit Hugvísindastofnunar 2007 er sjónum beint að innflytjendum. Í þemahluta heftisins fjalla nokkrir fræðimenn um innflytjendur, greina meðal annars sjónarmið innflytjenda til samfélagslegrar þátttöku hér á landi, vanda í tjáskiptum milli fólks með ólíkan menningarbakgrunn, ástæður ótta þeirra sem fyrir búa á Íslandi við aðflutning fólks frá öðrum löndum, ímynd íslamskra kvenna á Vesturlöndum og möguleika vestræns samfélags til að fást við krefjandi spurningar fjölmenningar. Einnig er í heftinu umræðuhluti þar sem nokkrir einstaklingar víðs vegar af hinu pólitíska litrófi bregðast við grein eftir Guðfríði Lilju Grétarsdóttur um málefni innflytjenda. Sjá heimasíðu Ritsins.

Út er komin bókin Fjölmenning á Íslandi. Í henni er fjallað á gagnrýninn hátt um ýmsa þætti fjölmenningarsamfélagsins. Kaflar bókarinnar eru tengdir nýlegum rannsóknum í viðkomandi fræðum, bæði á Íslandi og í öðrum löndum. Bókin er ætluð kennaranemum, öðrum háskólanemum, fræðimönnum og kennurum á öllum skólastigum svo og stefnumótandi aðilum. Enn fremur eru í bókinni svonefndir gluggar um líf innflytjenda á Íslandi, svo og valin ljóð er tengjast viðfangsefninu.
Ritstjórn skipa Hanna Ragnarsdóttir dósent við Kennaraháskóla Íslands, Elsa Sigríður Jónsdóttir lektor við Kennaraháskóla Íslands og Magnús Þorkell Bernharðsson dósent við Williams College.