06.04.2010

Borgarstjórnarfundur 16. mars 2010

B O R G A R S T J Ó R N

Ár 2010, þriðjudaginn 16. mars, var haldinn reglulegur fundur í Borgarstjórn Reykjavíkur. Fundurinn var haldinn í Ráðhúsi Reykjavíkur og hófst kl. 14.00. Voru þá komnir til fundar, auk borgarstjóra, eftirtaldir borgarfulltrúar og varaborgarfulltrúar: Vilhjálmur Þ. Vilhjálmsson, Sóley Tómasdóttir, Þorleifur Gunnlaugsson, Sigrún Elsa Smáradóttir, Björk Vilhelmsdóttir, Oddný Sturludóttir, Dagur B. Eggertsson, Ólafur F. Magnússon, Sif Sigfúsdóttir, Kjartan Magnússon, Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir, Gísli Marteinn Baldursson, Óskar Bergsson og Jórunn Frímannsdóttir.
Fundarritari var Ólafur Kr. Hjörleifsson.

Þetta gerðist:

1.  Lagt fram frumvarp að þriggja ára áætlun um rekstur, framkvæmdir og fjármál Reykjavíkurborgar fyrir árin 2011-2013, síðari umræða.

Ólafur F. Magnússon óskar bókað:

Á síðasta fundi Borgarstjórnar Reykjavíkur í borgarstjóratíð minni, sem haldinn var 3. júní 2008, lagði þáverandi og núverandi oddviti Framsóknarflokksins í borgarstjórn fram svohljóðandi bókun: „Borgarfulltrúi Framsóknarflokksins lýsir yfir áhyggjum sínum vegna yfirlýsingar borgarstjóra um að fresta verkefnum og hægja á fjárfestingum á vegum borgarinnar vegna breyttra ytri aðstæðna á sviði efnahags- og atvinnumála. Færa má rök fyrir slíkri ákvörðun í fjármálum einstaklinga og fyrirtækja en Reykjavíkurborg er ekki bara fyrirtæki heldur samfélag sem snertir hvert einasta heimili í borginni. Reykjavíkurborg á við þessar aðstæður að nýta tækifærið og leggja í nauðsynlegar framkvæmdir til þess að fá í þær hagstæð verð um leið og spornað er gegn yfirvofandi atvinnuleysi. Rökstuðningur meirihlutans að þessi yfirlýsing sé bara kannski og ef til vill segir í raun allt um stefnuleysið sem Borgarstjórn Reykjavíkur býr við um þessar mundir.“ Þessa bókun verður að líta á í ljósi þeirrar staðreyndar að ein ógæfulegasta og hroðvirkasta ákvörðun sem nokkurn tíma hefur verið tekin hér í Borgarstjórn Reykjavíkur átti sér stað 16. janúar 2003 þegar samþykkt var að Reykjavíkurborg ábyrgðist lántökur Landsvirkjunar vegna Kárahnjúkavirkjunar. Helstu talsmenn þeirrar framkvæmdar voru einmitt fjórir helstu forystumenn Framsóknarflokksins í lok síðustu aldar og í byrjun þessarar aldar, þau Halldór Ásgrímsson, Finnur Ingólfsson, Valgerður Sverrisdóttir og Siv Friðleifsdóttir. Á sama hátt og Kárahnjúkavirkjun átti mikinn þátt í fjárhagslegu hruni Landsvirkjunar, sem er orðið staðreynd, hafa lántökur Orkuveitu Reykjavíkur, ekki síst í tengslum við orkusölu á undirverði til erlendra málmbræðslufyrirtækja, sett fyrirtækið í vægast sagt erfiða fjárhagsstöðu. Helstu talsmenn virkjana í tengslum við þessa orkusölu og lántökur í því sambandi eru og hafa verið Framsóknarflokkurinn og fulltrúar hans í borgarstjórn. Undirritaður er og hefur verið eindreginn andstæðingur þessara lántaka, eins og sjá má í fundargerðum borgarstjórnar á þessu kjörtímabili. Ég vil enn og aftur minna á að fjárfestingar í ýmsum gæluverkefnum meirihlutans í Borgarstjórn Reykjavíkur og gríðarlegar lántökur tengdar því hafa sogað til sín fjármagn frá öðrum þáttum atvinnulífsins sem myndu skapa miklu fleiri störf og verðmæti til framtíðar. Þessari ógæfulegu staðreynd verður ekki snúið við á meðan Framsóknarflokkurinn hefur lykilstöðu í Borgarstjórn Reykjavíkur. Ég vænti þess að Framsóknarflokkurinn muni, þrátt fyrir sína stóru fjárhagslegu bakhjarla, ekki ná inn kjörnum fulltrúa í næstu borgarstjórnarkosningum. Þá fyrst geta Reykvíkingar litið til bjartari framtíðar í borginni.

 Borgarfulltrúar Samfylkingar leggja fram svohljóðandi breytingartillögu við frumvarpið:

Borgarstjórn samþykkir að gera ráð fyrir sömu upphæð til framkvæmda og meiriháttar viðhaldsverkefna á árunum 2011-2013, alls að upphæð 5,3 milljarðar króna á ári, í stað þess 70% niðurskurðar sem fyrirhugaður er í fyrirliggjandi frumvarpi að þriggja ára áætlun. Ráðstöfun fjárins verði útfærð til að mæta vaxandi atvinnuleysi í Reykjavík í samræmi við meðfylgjandi greinargerð. Þetta felur í sér 8,8 milljarða hækkun á fjármunum til framkvæmda og viðhalds á næstu þremur árum.

- Kl. 17.00 víkur Jórunn Frímannsdóttir af fundi og Marta Guðjónsdóttir tekur þar sæti.

Samþykkt með 8 samhljóða atkvæðum að vísa breytingartillögunni til aðgerðahóps borgarráðs um fjármál Reykjavíkurborgar.
Frumvarp að þriggja ára áætlun um rekstur, framkvæmdir og fjármál Reykjavíkurborgar fyrir árin 2011-2013 samþykkt með 8 atkvæðum gegn 1.

 Ólafur F. Magnússon óskar bókað:

Þar sem í 3ja ára áætlun borgarinnar er ekki tekið með ákveðnum hætti á þeim óráðsíuframkvæmdum og lántökum sem meirihlutinn stendur fyrir, greiði ég atkvæði gegn áætluninni.

 Borgarfulltrúar Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks óska bókað:

Þjónusta Reykjavíkurborgar er með því besta sem þekkist. Þrátt fyrir nauðsynlega hagræðingu í rekstri eftir góðæri undanfarinna ára stendur Reykjavíkurborg áfram öflugan vörð um grunnþjónustu við borgarbúa og forgangsraðar í þágu barna, ungmenna og velferðar. Þriggja ára áætlun um rekstur, framkvæmdir og fjármál Reykjavíkurborgar fyrir árin 2011-2013 sem samþykkt var í borgarstjórn í dag, ber þess öll merki. Engar skattahækkanir eru fyrirhugaðar í Reykjavík samkvæmt þriggja ára áætluninni, hvorki er gert ráð fyrir hækkun útsvars né fasteignaskatta en haldið verður uppi atvinnustigi eins og kostur er í höfuðborginni. Þriggja ára áætlun ber vott um ábyrga fjármálastjórn og einkennist af þeim nýju vinnubrögðum sem Reykjavíkurborg hefur innleitt við fjármálastjórnina. Áætlunin er varfærin, sem ábyrgt er við þessar aðstæður, og gert er ráð fyrir hallalausum rekstri borgarsjóðs allt tímabilið. Lögð er áhersla á að Reykjavíkurborg viðhaldi sterkri eiginfjárstöðu og hafi mikið handbært fé, til að standa vörð um lánshæfi borgarsjóðs og tryggja greiðsluhæfi hans vegna skuldbindinga samstæðunnar. Reykjavíkurborg hefur sannarlega axlað mikla ábyrgð með því að halda uppi atvinnu og efna til mannaflsfrekra framkvæmda á meðan mesta efnahagslægðin gengur yfir.  Enginn ágreiningur er uppi í Borgarstjórn Reykjavíkur um mikilvægi atvinnu og framkvæmda og hafa Reykjavíkurborg og dótturfélög hennar áætlað á árinu 2010 að ráðast í arðbærar og mannaflsfrekar framkvæmdir fyrir um 26 milljarða króna á sama tíma og ríkisvaldið leggur aðeins fram um 10 milljarða á landsvísu. Það vekur því athygli að varaformaður Samfylkingarinnar og einn helsti talsmaður ríkisstjórnarinnar, Dagur B. Eggertsson, skuli gera athugasemdir við framkvæmdir í Reykjavík þegar staðreyndir sýna að Reykjavíkurborg hefur staðið mun öflugri vörð um atvinnuástand og framkvæmdastig í núverandi efnahagsumhverfi en ríkisvaldið, sem ætti þó í ljósi stærðar sinnar, hagstjórnarhlutverks og kröfu Samfylkingarinnar í borgarstjórn, að gera miklum mun betur. Væri fyrirliggjandi tillaga borgarfulltrúa Samfylkingar samþykkt myndi það leiða af sér hallarekstur öll árin, sem stríðir gegn þeirri meginreglu sveitarstjórnarlaga að óheimilt er að leggja fram áætlun sem gerir ráð fyrir hallarekstri. Tillaga Samfylkingar felur þannig ekki aðeins í sér brot á gildandi lögum, heldur getur hún vegið að nauðsynlegum stöðugleika í rekstri borgarsjóðs, getu til að standa vörð um lánshæfi og tryggja greiðsluhæfi sem er nauðsynlegt við þessar aðstæður. Eins og fram kemur í svari fjármálastjóra felst mikil áhætta í svo mikilli lántöku, þannig að ljóst er að þessa tillögu yrði að fjármagna með öðrum hætti. Aðeins þrjár leiðir eru færar í því sambandi; hækka skatta á borgarbúa, skera niður þjónustu eða ganga á lausafé borgarsjóðs. Leið Reykjavíkurborgar út úr kreppunni getur ekki verið sú að borgin steypi sér í skuldir og hækki skatta. Slíkt væri óábyrgt við þessar aðstæður og leysir engan vanda heldur dýpkar hann og myndi rýra lífskjör framtíðarkynslóða.

 Borgarfulltrúar Samfylkingar óska bókað:

Þriggja ára áætlun um fjárhag og rekstur Reykjavíkurborgar gerir ráð fyrir að samdráttur í framkvæmdum verði um 70% frá 2009-2013. Þess má geta að árið 2008 var framkvæmt fyrir 10,3 milljarða en framkvæma á fyrir 1,3 milljarða árið 2013 samkvæmt áætluninni. Rétt er að minna á að til viðbótar niðurskurði í framkvæmdum hefur meirihlutinn þegar skorið niður í viðhaldi fasteigna úr 1.323 milljónum 2008 í 734 milljónir á yfirstandandi fjárhagsáætlun, eða um nær 50%. Enn meiri niðurskurður er í viðhaldi í umhverfi borgarinnar eða úr 1.323 milljónum árið 2008 í 611 milljónir króna á yfirstandandi ári. Þessar áherslur meirihlutans fela í sér að ekki verði ráðist í nein ný verkefni og framkalla framkvæmdastopp. Það gengur þvert á skynsamlega stefnu til að bregðast við atvinnuleysi og kreppu. Sérstaka athygli vekur að gert er ráð fyrir því að atvinnuleysi haldist í 11% allt tímabilið, 2011-2013, án þess að því sjái stað að meirihlutinn ætli að gera annað en að stöðva framkvæmdir til að bregðast við. Breytingartillaga Samfylkingarinnar við þriggja ára áætlun gerir ráð fyrir sömu upphæð til framkvæmda og sérstakri áherslu á meiriháttar viðhaldsverkefni á árunum 2011-2013 og á síðustu árum, alls að upphæð 5,3 milljarðar króna á ári í stað þess 70% niðurskurðar sem fyrirhugaður er í fyrirliggjandi frumvarpi. Þetta felur í sér 8,8 milljarða hækkun á fjármunum til framkvæmda og viðhalds á næstu þremur árum. Ljóst er að Reykjavíkurborg getur ekki haldið uppi atvinnu- og framkvæmdastigi í borginni, ein og sér. Jafnmikilvægt er að borgin axli sína ábyrgð á að bregðast við erfiðri stöðu í atvinnumálum og sitji ekki aðgerðalaus hjá. Að halda uppi framkvæmdastigi er eðlilegur hluti af því. Þríþætt rök eru fyrir því að viðhalda framkvæmdastigi næstu þrjú ár: Atvinnuleysi hefur aldrei verið meira í borginni. Spá Reykjavíkurborgar um að 11% atvinnuleysi verði viðvarandi og óbreytt til 2013 undirstrikar mikilvægi þess að bregðast við. Kostnaður Reykjavíkurborgar við hvert prósentustig í atvinnuleysi hefur verið metinn einn milljarður króna í töpuðu útsvari og auknum velferðarútgjöldum. Útgjöld til atvinnusköpunar spara útgjöld til velferðarmála. Hagstæð tilboð og lægri framkvæmdakostnaður í samdrættinum. Útboð að undanförnu hafa verið umtalsvert undir kostnaðaráætlunum. Verk sem verður ráðist í næstu þrjú ár ættu því að vera ódýrari sem því nemur. Betra er því að framkvæma á samdráttarskeiðinu en eftir kreppu. Meira fæst fyrir hverja framkvæmdakrónu nú en eftir nokkur ár. Endurgreiðsla virðisaukaskatts vegna viðhaldsframkvæmda. Viðhaldsverkefni eru mannaflsfrekustu framkvæmdirnar. Það gerir þær sérstaklega áhugaverðan kost í atvinnuleysi. Til viðbótar hefur Alþingi samþykkt tímabundna endurgreiðslu virðisaukaskatts vegna vinnu á verkstað fyrir sveitarfélög. Sérstaklega hagkvæmt er því að ráðast í átak í tímabæru viðhaldi við núverandi aðstæður. Viðhaldsframkvæmdir eru bæði hagkvæmur og góður kostur í kreppu.

Borgarfulltrúar Vinstri grænna óska bókað:

Frumvarp að þriggja ára áætlun um rekstur, framkvæmdir og fjármál Reykjavíkurborgar á árunum 2011-2013 er afskaplega rýrt og endurspeglar hvorki forgangsröðun né pólitíska sýn meirihluta borgarstjórnar. Þar gefur að líta fjölfaldaða fjárhagsáætlun borgarinnar fyrir árið 2010 án sundurliðunar eftir sviðum, stofnunum og fyrirtækjum borgarinnar og án fyrirheita um forvarnir og/eða viðbrögð við áhrifum efnahagslægðarinnar á starfsemi og rekstur borgarinnar. Ljóst er að á komandi árum munu áhrif efnahagsástandsins leiða til breyttra og aukinna krafna á fagsvið borgarinnar. Við slíkar aðstæður er nauðsynlegt að pólitísk stefna sé skýr og skilmerkilega fram sett, enda ber Borgarstjórn Reykjavíkur að axla ábyrgð á rekstri borgarinnar og velferð borgarbúa. Viðfangsefni komandi ára kalla á pólitískan kjark og dug – en engin merki um slíkt er að finna í þriggja ára áætluninni. Í stað þess að horfast í augu við verkefnin og axla ábyrgð kýs meirihluti Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks að stinga höfðinu í sandinn og láta sem ekkert sé. Slík vinnubrögð geta hvorki talist ábyrg né framsækin af hálfu kjörinna fulltrúa.

- Kl. 17.14 víkur Sóley Tómasdóttir af fundi og Hermann Valsson tekur þar sæti.

2. Lögð fram svohljóðandi tillaga borgarfulltrúa Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks:

Í framhaldi af skýrslu sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytisins um markaðssetningu íslenska hestsins samþykkir Borgarstjórn Reykjavíkur að unnið verði að skipulagningu sérstakra hestadaga í Reykjavík. Hestadagarnir verði haldnir árvisst í marsmánuði þar sem íslenski hesturinn verður í aðalhlutverki í höfuðborg landsins. Með hestadögum í Reykjavík verður sköpuð aðstaða fyrir fyrirtæki og stofnanir í hestamennsku til að koma vöru sinni og þjónustu á framfæri um leið og almenningi verður gefinn kostur á að sjá og kynnast hestinum í borgarumhverfinu.

Ólafur F. Magnússon óskar bókað:

Ég fagna framkominni tillögu og legg áherslu á að flýtt verði fyrir bættri aðstöðu fyrir hesta og hestamenn í Almannadal eða annars staðar fjær Elliðaánum en núverandi hesthúsabyggð í Elliðaárdal stendur. Brýnt er að horfið verði frá öllum áformum um aukna hesthúsabyggð í nánd við Elliðaárnar, enda ógna slík áform framtíð og lífríki Elliðaánna.

Borgarfulltrúar Vinstri grænna leggja fram viðaukatillögu við tillögu borgarfulltrúa Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks, við tillöguna bætist svohljóðandi setning:

Menningar- og ferðamálaráði er falið að leggja nánari útfærslu fyrir borgarráð.

Tillaga borgarfulltrúa Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks samþykkt með 15 samhljóða atkvæðum.
Viðaukatillaga borgarfulltrúa Vinstri grænna samþykkt með 15 samhljóða atkvæðum.

- Kl. 17.54 er gert hlé á fundi.
- Kl. 18.22 er fundi fram haldið og víkur þá Vilhjálmur Þ. Vilhjálmsson af fundi og Ragnar Sær Ragnarsson tekur þar sæti. Jafnframt víkur Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir af fundi og Elínbjörg Magnúsdóttir tekur þar sæti. Þá tekur Sóley Tómasdóttir sæti á fundinum og Hermann Valsson víkur af fundi. Loks víkur Marta Guðjónsdóttir af fundi.

3. Lögð fram svohljóðandi tillaga borgarfulltrúa Vinstri grænna:

Lagt er til að þeir íbúar borgarinnar sem eru atvinnulausir og þeir sem þiggja fjárhagsaðstoð fái frítt á sundstaði borgarinnar út árið 2010.

Samþykkt með 14 samhljóða atkvæðum að vísa tillögunni til umsagnar íþrótta- og tómstundaráðs og velferðarráðs.

4. Lögð fram umferðaröryggisáætlun fyrir Reykjavíkurborg fyrir árin 2009-2014, sbr. 12. lið fundargerðar borgarráðs frá 11. mars.

- Kl. 18.40 víkur Þorleifur Gunnlaugsson af fundi og Hermann Valsson tekur þar sæti.
- Kl. 19.09 tekur Þorleifur Gunnlaugsson sæti á fundinum og Hermann Valsson víkur af fundi.

 Umferðaröryggisáætlun er samþykkt með 14 samhljóða atkvæðum.

Bókun borgarstjórnar:

Borgarstjórn fagnar því að umferðaröryggisáætlun liggi nú fyrir. Í henni birtast upplýsingar sem varpa ljósi á þá þróun sem orðið hefur í samgöngumálum borgarinnar og vísbendingar um það hvað nú sé brýnast að gera. Umhverfis- og samgönguráð mun í framhaldi gera aðgerðaáætlun á grundvelli umferðaröryggisáætlunar.

5. Fram fer umræða um áhrif efnahagsástandsins á skipulag og umhverfi borgarinnar.

- Kl. 18.25 víkur Sigrún Elsa Smáradóttir af fundi og Stefán Jóhann Stefánsson tekur þar sæti.
- Kl. 19.32 tekur Vilhjálmur Þ. Vilhjálmsson sæti á fundinum.

6. Lagðar fram fundargerðir borgarráðs frá 4., 5., 6. og 11. mars.
 Samþykkt er að fresta 11. lið fundargerðar borgarráðs frá 4. mars, skipun yfirkjörstjórnar vegna borgarstjórnarkosninga 29. maí nk.

7. Lagðar fram fundargerðir framkvæmda- og eignaráðs frá 8. mars, íþrótta- og tómstundaráðs frá 26. febrúar, leikskólaráðs frá 24. febrúar, mannréttindaráðs frá 25. febrúar, menntaráðs frá 10. mars, skipulagsráðs frá 10. mars og velferðarráðs frá 25. febrúar og 10. mars.

Fundi slitið kl. 20.13

Forseti og skrifarar gengu frá fundargerð.

Vilhjálmur Þ. Vilhjálmsson

 Sif Sigfúsdóttir  Sóley Tómasdóttir